Od 5 grudnia 2025 r. obowiązuje nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, która wprowadziła pierwszeństwo elektronicznych licytacji w egzekucji z nieruchomości (ustawa z 9 października 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1518). Zmiana jest częścią szerszej deregulacji mającej na celu usprawnienie i unowocześnienie procesu egzekucji komorniczej w Polsce.
Nowa procedura licytacji komorniczych
Nowelizacja nadała elektronicznej formie licytacji pierwszeństwo przed tradycyjną, stacjonarną. Komornik dokonuje sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej, chyba że przed uprawomocnieniem się opisu i oszacowania wierzyciel zażąda sprzedaży w drodze licytacji publicznej. Tradycyjna forma licytacji komorniczych, prowadzona w określonym miejscu, stała się formą drugorzędną.
Elektroniczny tryb licytacji pozwala na udział szerszego grona potencjalnych nabywców, którzy nie muszą stawić się osobiście w wyznaczonym miejscu. Licytacja prowadzona przez internet umożliwia składanie ofert z dowolnego miejsca w określonych ramach czasowych. System działa w sposób przejrzysty – każdy uczestnik obserwuje przebieg licytacji, co wzmacnia konkurencyjność procesu i może prowadzić do osiągnięcia wyższej ceny sprzedaży.
Kontekst zmian – pakiet deregulacyjny
Nowelizacja ustawy stanowi element szerszego programu zmian legislacyjnych zmierzających do uproszczenia procedur administracyjnych i sądowych. Cyfryzacja procesów egzekucyjnych wpisuje się w szerszy trend modernizacji wymiaru sprawiedliwości. Obejmuje on również elektroniczne doręczenia, dostęp do akt sprawy przez internet czy prowadzenie rozpraw zdalnych.
Wprowadzenie priorytetu dla e-licytacji komorniczych ma służyć zwiększeniu efektywności działań komorniczych. Dotychczasowe doświadczenia z elektronicznymi licytacjami pokazują, że ta forma sprzedaży skraca czas oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy oraz obniża koszty organizacyjne związane z wynajmem sal czy zabezpieczeniem miejsca licytacji. Dla uczestników postępowania oznacza to większą wygodę i elastyczność.
Platforma e-licytacji
Elektroniczne licytacje prowadzone są za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługiwanego przez Krajową Radę Komorniczą. Obwieszczenia o licytacji udostępniane są na stronie elicytacje.komornik.pl, gdzie każdy zainteresowany może założyć bezpłatne konto. System weryfikuje tożsamość uczestników automatycznie poprzez połączenie z rządowymi bazami danych, co zapewnia, że w licytacji biorą udział rzeczywiste osoby posługujące się własnymi danymi, a nie fikcyjne podmioty.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami licytacja elektroniczna trwa siedem dni, a zarówno jej rozpoczęcie, jak i zakończenie przypadają pomiędzy godziną 9:00 a 14:00 w dni robocze. Wprowadzono także mechanizm wydłużający licytację o pięć minut, jeśli w ciągu ostatnich pięciu minut przed zakończeniem wpłynie nowa oferta, co zapobiega sytuacji wygrywania przetargu przez składanie oferty w ostatniej sekundzie.
Korzyści dla uczestników postępowania
Wierzyciele mogą liczyć na szybsze zaspokojenie swoich roszczeń dzięki sprawniejszemu przebiegowi sprzedaży. Dłużnicy zyskują natomiast większą szansę na osiągnięcie korzystniejszej ceny za swoją nieruchomość, co może zmniejszyć pozostałe do spłaty zadłużenie. Nabywcy z kolei otrzymują dostęp do szerszego rynku nieruchomości licytowanych, bez konieczności osobistego stawiennictwa, co jest szczególnie istotne dla osób mieszkających w oddalonych regionach kraju.
Krajowa Rada Komornicza podaje, że w ciągu pięciu lat funkcjonowania systemu e-licytacji udało się uzyskać ponad miliard złotych ze sprzedaży zajętych składników majątku. Komornicy potwierdzają, że dzięki elektronicznym licytacjom osiągane są wyższe ceny sprzedaży niż podczas tradycyjnych przetargów.
Poprawki Senatu
W toku prac legislacyjnych Sejm przyjął obie poprawki zaproponowane przez Senat. Pierwsza z nich zakładała rezygnację z nałożenia na komornika obowiązku zawiadomienia w każdym przypadku dłużnika o sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej. Senat uzasadniał, że skoro taki sposób licytacji wynika wprost z przepisów prawa, informowanie o tym dłużnika jest niezasadne.
Druga poprawka doprecyzowała, że zasada dotycząca zwolnienia wierzyciela z obowiązku składania rękojmi podczas przystępowania do przetargu elektronicznego wchodzi w życie dwa miesiące później niż pozostałe przepisy nowelizacji.
Wejście w życie nowelizacji
Ustawa została ogłoszona w Dzienniku Ustaw 4 listopada 2025 r. i weszła w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia, czyli 5 grudnia 2025 r. Przepis dotyczący rękojmi wierzyciela obowiązuje od 5 lutego 2026 r.
Do egzekucji z nieruchomości wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe, co zapewnia stabilność postępowań już toczących się.
Znaczenie zmian dla systemu egzekucji
Priorytet elektronicznych licytacji stanowi kolejny krok w kierunku pełnej cyfryzacji polskiego wymiaru sprawiedliwości. Choć zmiana wymaga od komorników i uczestników postępowań przyzwyczajenia się do nowych narzędzi, długofalowe korzyści przewyższają krótkotrwałe niedogodności. Większa przejrzystość procesu, szerszy dostęp do licytacji i potencjał osiągania wyższych cen sprzedaży to argumenty przemawiające za tym rozwiązaniem.
Wprowadzenie priorytetu e-licytacji wpisuje się również w europejskie standardy prowadzenia postępowań wykonawczych, gdzie elektroniczne formy sprzedaży majątku dłużników stają się powszechną praktyką. Polska, dostosowując swoje prawo do nowoczesnych rozwiązań technologicznych, wzmacnia pozycję systemu sądownictwa na tle innych państw Unii Europejskiej.
Ewolucja systemu e-licytacji
System elektronicznych licytacji był stopniowo rozwijany. W marcu 2020 roku uruchomiono portal umożliwiający udział w e-licytacjach ruchomości, takich jak samochody czy maszyny. We wrześniu 2021 roku weszły w życie przepisy obejmujące również nieruchomości, choć wówczas licytacja elektroniczna była możliwa wyłącznie na wniosek wierzyciela. Oznaczało to, że w przypadku braku takiego wniosku komornik był zobowiązany przeprowadzić tradycyjną licytację publiczną. Nowelizacja obowiązująca od 5 grudnia 2025 r. zmieniła tę zasadę – to licytacja elektroniczna jest podstawową formą sprzedaży nieruchomości, a tradycyjna licytacja publiczna może być przeprowadzona jedynie na żądanie wierzyciela.
Źródła:
- Ustawa z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2025 poz. 1518)
- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468)
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, informacja o przyjęciu nowelizacji KPC (2025)
- Senat Rzeczypospolitej Polskiej, poprawki do nowelizacji KPC (2025)
- Ministerstwo Sprawiedliwości, założenia projektu nowelizacji KPC
- Krajowa Rada Komornicza, portal elicytacje.komornik.pl
- Portal Prawo.pl: „E-licytacje z nieruchomości będą miały pierwszeństwo – Sejm za poprawką Senatu”
- Portal Infor.pl: „Senat: Zmiany u komorników. Będzie łatwiej kupić zadłużone mieszkanie”
Prowadzi Kancelarię Komorniczą nr XXVI w Bydgoszczy od 2015 roku. Specjalizuje się w egzekucji świadczeń alimentacyjnych oraz należności publicznoprawnych. Od 2021 r. pełni funkcję komornika wizytatora Izby Komorniczej w Gdańsku, a od 2026 r. zasiada w Radzie Izby Komorniczej.