Jeśli komornik zostanie wyznaczony jako zastępca innego komornika, np. zmarłego lub odwołanego, musi przyjąć ten obowiązek – nie ma prawa się mu sprzeciwić, jeśli nawet będzie się to wiązało ze stratami finansowymi dla jego kancelarii.
Brak możliwości odmowy
Niezależnie od tego, czy kancelaria działa już wiele lat, czy dopiero została założona przez młodego komornika, może okazać się, że przynosi straty. Jeśli osoba prowadząca taką kancelarię zostaje zawieszona lub odwołana, znalezienie zastępstwa nie jest łatwe. Według przepisów jest to w zasadzie loteria, a wyznaczona osoba nie może odmówić. Warto jednak wiedzieć, że w innej sytuacji – w razie ustanowienia zastępstwa na czas krótkiej nieobecności komornika (np. wyjazd, urlop, choroba, pobyt w szpitalu itd.) – zgodnie z art. 43 ustawy o komornikach sądowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 771 ze zm.) – zgoda powoływanego komornika lub asesora z co najmniej 2-letnim doświadczeniem jest wymagana.
Obowiązek mimo strat
W razie odwołania danego komornika ze stanowiska, wygaśnięcia jego powołania, przeniesienia lub zawieszenia go w obowiązkach – zgodnie z art. 45 – wyznaczany jest jego zastępca. Warto wiedzieć, że wyznacza go prezes właściwego sądu apelacyjnego na wniosek rady izby komorniczej. Co ciekawe, w przypadku dłuższych zastępstw sytuacja wygląda odwrotnie – a zastępujący komornik ponosi odpowiedzialność, także finansową. Powołany zastępca pełni też rolę kuratora danej kancelarii, aż zostanie powołany nowy komornik lub zostanie podjęta decyzja o jej likwidacji – do tego czasu nie może jednak podejmować się nowych spraw. Trzeba w tym miejscu dodać, że w przypadku, gdy dochody kancelarii nie pokryją bieżących należności, straty przez trzy miesiące powinien finansować poprzedni komornik.
Jak to wygląda w praktyce?
Najczęściej takie zastępstwa trwają znacznie dłużej, a w razie śmierci lub zawieszenia w obowiązkach przepis ten nie ma zastosowania. Tymczasem ustawa o komornikach sądowych z 2018 r. nadal nie uporządkowała problemów z zastępstwami, a są one w skali kraju w nierentownych kancelariach bardzo liczne.
Samorząd komorniczy apeluje o zmianę prawa
Samorząd komorniczy występuje o zmianę przepisów, które zmuszają komorników do zastępstw. Komornicy nie uchylają się od obowiązku sprawowania zastępstwa i przeprowadzania likwidacji kancelarii komorniczej, ale nie godzą się na nakładanie na nich obowiązków bez zapewnienia źródeł ich finansowania. Według prezesa Krajowej Rady Komorniczej z ustawy powinno jasno wynikać, że koszty działalności zastępcy czy kuratora kancelarii ponosi Skarb Państwa. Alternatywnym rozwiązaniem proponowanym przez samorząd komorniczy jest utworzenie funduszu ubezpieczeniowego na pokrycie kosztów związanych z zastępstwem komorników i likwidacją kancelarii komorniczej. Jak jednak zauważa „Dziennik Gazeta Prawna”, według Ministerstwa Sprawiedliwości przepisy zostały kompleksowo uregulowane i nie ma powodów do ich zmiany.
Źródło: Piotr Szymaniak, Komornicy muszą przyjmować zastępstwa, nawet gdy przynoszą one straty, „Gazeta Prawna”, prawo.gazetaprawna.pl
Prowadzi Kancelarię Komorniczą nr XXVI w Bydgoszczy od 2015 roku. Specjalizuje się w egzekucji świadczeń alimentacyjnych oraz należności publicznoprawnych. Od 2021 r. pełni funkcję komornika wizytatora Izby Komorniczej w Gdańsku, a od 2026 r. zasiada w Radzie Izby Komorniczej.