Przepis ustawy antycovidowej (art. 15zzu), który przez dwa lata zakazywał wykonywania eksmisji z lokali mieszkalnych – nawet w sytuacjach, gdy stan budynku zagrażał zdrowiu i życiu lokatorów – został uchylony 15 kwietnia 2022 r. nowelizacją ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Od tego dnia eksmisje ponownie mogą być wykonywane. O zmianę tego przepisu zabiegano od wielu miesięcy, gdyż skutecznie uniemożliwiał miastom prowadzenie polityki mieszkaniowej i skazywał je na wysokie wydatki. O jego zniesienie apelowali właściciele lokali, Rzecznik Praw Obywatelskich i samorządowcy.
Zakaz eksmisji z ustawy antycovidowej uchylony
Zakaz eksmisji wprowadzono na wiosnę 2020 roku przepisami specustawy covidowej. Miał zapewnić lokatorom ochronę przed utratą mieszkania w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego. Różne obostrzenia związane z pandemią były stopniowo znoszone, a mimo to zakaz eksmisji nadal obowiązywał. Uniemożliwiał on przeprowadzenie eksmisji do pomieszczenia tymczasowego czy lokalu socjalnego, mimo prawomocnego wyroku sądu.
Zakaz eksmisji mimo wszystko – brak wyjątków
Co więcej, zakaz obowiązywał nawet w budynkach wymagających remontu, przez co narażone było zarówno zdrowie, jak i życie lokatorów. Budynki te powinny były zostać jak najszybciej opróżnione ze względu na stan techniczny i wyremontowane lub przeznaczone do rozbiórki. Jednak eksmisja komornicza nie mogła zostać przeprowadzona nawet w takich sytuacjach. Wiele razy Unia Metropolii Polskich składała wnioski o uchylenie tego przepisu z ustawy antycovidowej do resortu sprawiedliwości oraz Ministerstwa Rozwoju i Technologii. Temat był też omawiany na posiedzeniach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Rząd długo nie wprowadzał jednak żadnych wyjątków, tłumacząc swoją decyzję specyficzną „sytuacją epidemiologiczną w kraju”.
Co zniesienie zakazu eksmisji oznaczało w praktyce dla wynajmujących nieruchomość?
Od 2019 roku nie ma tzw. eksmisji na bruk, co najczęściej wiązało się z eksmitowaniem najemcy na przykład do noclegowni dla osób bezdomnych. W okresie pandemii eksmisji nie można było jednak przeprowadzać w ogóle. Przepis, który miał mieć charakter tymczasowy, został zniesiony dopiero po dwóch latach. Jego uchylenie pozwoliło też na odblokowanie wolnych lokali, które mogły zostać wynajęte uchodźcom z Ukrainy. Sytuacja związana z wojną w Ukrainie i napływem wielu fal uchodźców zdecydowanie pogorszyła stan zasobów mieszkaniowych gmin, co wydłużało procesy eksmisyjne. Wiele gmin potrzebowało planów wysiedleń, by przeprowadzić konieczne eksmisje sprawnie i przekazywać je w ustalonej kolejności do realizacji przez komornika. Rzecznik Praw Obywatelskich alarmował wcześniej, że zakaz utrudni życie w Polsce uchodźcom z Ukrainy, którzy poszukują mieszkań na wynajem – właściciele nie chcieli wynajmować lokali bez gwarancji, że lokator opuści lokal w razie kłopotów z zapłatą czynszu. Przepis ten zniechęcał wielu właścicieli mieszkań do wynajmowania swoich lokali, gdyż nie zapewniał im bezpieczeństwa.
Eksmisja komornicza na podstawie tytułu egzekucyjnego
Dzięki zniesieniu tych przepisów, instytucja umowy najmu okazjonalnego ponownie stała się sensowna. W takich umowach tryb egzekucyjny jest dość szybki i znacznie uproszczony. Najemca, podpisując taką umowę, ma obowiązek wpisać adres, pod który może wyprowadzić się w razie wszczęcia przez wynajmującego trybu eksmisyjnego. Z kolei uzyskany tytuł wykonawczy pozwala komornikowi na podjęcie działań i wykonanie nakazu eksmisji pod wskazany adres. Wyroki eksmisyjne, których wykonanie było wstrzymane, mogły zostać wznowione. Eksmisja odbywa się w takich przypadkach do lokalu wskazanego przez gminę. Nieuczciwych lokatorów nie chroni już antycovidowe prawo, które wprowadziło zakaz eksmisji. Dodajmy też, że każda eksmisja wymaga zapewnienia przez gminę lokalu przeznaczonego na najem socjalny lub pomieszczenia tymczasowego. Osoby objęte wyrokiem, których dotyczy eksmisja komornicza, nie pozostaną bez dachu nad głową.
Prowadzi Kancelarię Komorniczą nr XXVI w Bydgoszczy od 2015 roku. Specjalizuje się w egzekucji świadczeń alimentacyjnych oraz należności publicznoprawnych. Od 2021 r. pełni funkcję komornika wizytatora Izby Komorniczej w Gdańsku, a od 2026 r. zasiada w Radzie Izby Komorniczej.